Metoda RULA

Ocena ryzyka zawodowego metodą RULA (Rapid Upper Limb Assessment) uwzględnia obciążenie całego układu mięśniowo-szkieletowego, związane zarówno z użyciem siły dla potrzeb wykonania określonego zadania, jak i z koniecznością utrzymania niezbędnej (często wymuszonej konstrukcją stanowiska) pozycji ciała (obciążenie posturalne). Ukierunkowana jest jednak szczególnie na obciążenie szyi, tułowia i kończyn górnych; sprawdza się doskonale w przypadku pracy wykonywanej w pozycji siedzącej (np. przy komputerze).

Wiarygodność metody RULA przetestowana została m. in. na wielu grupach użytkowników komputerów oraz szwaczek wykonujących pracę niewymagającą dużego wysiłku fizycznego, ale wykonywaną często w wymuszonych, niefizjologicznych pozycjach ciała. Ważną zaletą metody RULA jest łatwość w stosowaniu i szybkość uzyskiwania wiarygodnych wyników. Wynik końcowy uzyskiwany przy pomocy tej metody określa wielkość ryzyka wystąpienia dolegliwości ze strony układu mięśniowo-szkieletowego, a także zakres interwencji ergonomicznych niezbędnych do zmniejszenia tego ryzyka. W sumie metoda RULA stanowi doskonałe uzupełnienie innych, bardziej złożonych ergonomicznych metod oceny stanowisk pracy (zwłaszcza takich, które związane są z dużym obciążeniem kończyn górnych) na pierwszym, wstępnym etapie oceny. Zalety metody RULA przyczyniły się do jej spopularyzowania wśród pracowników służb bezpieczeństwa i higieny pracy.

W swojej ofercie posiadamy dokumentację oceny ryzyka zawodowego, z uwzględnieniem obciążenia układu mięśniowo – szkieletowego metodą RULA. Dokumenty są przydatne przy składaniu wniosku na dofinansowanie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w ramach prewencji wypadkowej dla projektu, dotyczącego „utrzymania zdolności pracowników do pracy przez cały okres aktywności zawodowej”.
Zapraszamy do współpracy, złożyliśmy już ponad 500 wniosków do ZUS i wszystkie zostały rozpatrzone pozytywnie.

Schemat postępowania podczas stosowania metody RULA

RULA

W pierwszym etapie oceniana zostaje (przy użyciu rysunków wzorcowych przedstawionych poniżej) pozycja kończyn górnych.

Obciążenie ramionRULA
Obciążenie przedramionRULA

Obciążenie nadgarstków

RULA

Dodatkowo podczas oceny obciążenia nadgarstków uwzględnia się ich skręcenie: jeśli występuje – dodaje się +1 pkt, jeśli skręcenie jest bliskie maksymalnemu – dodaje się +2 pkt.

Następnie wartości dla ocenionych elementów układu ruchu podstawiane są do Tablicy RULA, w celu uzyskania dla nich wartości sumarycznej – Wyniku A.

Wskaźnik oceny łącznego obciążenia kończyny górnej przyjmowaną pozycją

RamięPrzedramięNadgarstek
1234
Skręcenie nadgarstkaSkręcenie nadgarstkaSkręcenie nadgarstkaSkręcenie nadgarstka
12121212
1112222333
222223333
333333344
2123333444
233333444
334444455
3133444455
234444455
344444555
4144444555
244444555
344455566
5155555667
256666677
366677778
6177777889
288888999
399999999

Do wartości tej dodawane są odpowiednie liczby punktów charakteryzujących użycie mięśni oraz obciążenie lub siłę zewnętrzną, działające na pracownika otrzymując w efekcie Sumę A.

Użycie mięśni RULA

wysiłek głównie statyczny (dłużej niż 1 min)+ 1 pkt
czynność wykonywana jest 4 razy na min lub częściej+ 1 pkt

Obciążenie lub siła zewnętrzna RULA

jeśli brak obciążenia lub mniej niż 2 kg (przerywane obciążenie)+ 0 pkt
jeśli obciążenie wynosi 2-10 kg (przerywane obciążenie)+ 1 pkt
jeśli obciążenie wynosi 2-10 kg (obciążenie statyczne lub powtarzalne)+ 2 pkt
jeśli obciążenie wynosi > 10 kg (obciążenie statyczne lub powtarzalne)+ 3 pkt

Podobną procedurę stosuje się do pozostałych elementów układu ruchu tj. tułowia, szyi i kończyn dolnych.

Wskaźniki obciążenia tułowia

RULA

  • 1 – Gdy tułów jest prawidłowo podparty podczas siedzenia
  • 2 – Gdy nie jest prawidłowo podparty
  • Dodaj 1 jeżeli tułów jest skręcony
  • Dodaj 1 jeżeli tułów jest pochylony na bok

Wskaźniki obciążenia szyi

RULA

  • Dodaj 1 jeżeli szyja jest skręcona
  • Dodaj 1 jeżeli szyja jest pochylona na bok

Ocena obciążenia kończyn dolnych

Analiza obciążenia głowy

jeśli kończyny dolne wspierają się na podłożu albo pozycja jest zrównoważona+ 1 pkt
jeśli kończyny dolne nie wspierają się na podłożu albo pozycja nie jest zrównoważona+ 2 pkt

Korzystając z poniższej tabeli uzyskujemy wartość sumaryczną dla kończyn górnych otrzymuje się Wynik B

Wskaźnik oceny łącznego obciążenia głowy, szyi, tułowia i kończyn dolnych

Suma dla pozycji szyiSuma dla pozycji tułowia
123456
NogiNogiNogiNogiNogiNogi
121212121212
1132334556677
2232345556777
3333445566777
4555667777788
5777778888888
6888888899999

Do wartości tej dodawane są odpowiednie liczby punktów charakteryzujących użycie mięśni oraz obciążenie lub siłę zewnętrzną (tabele na poprzedniej stronie) działające na pracownika, dając w efekcie Sumę B.

W rezultacie podstawienia Sumy A i sumy B do Tablicy C otrzymuje się Wynik Końcowy RULA.

Wskaźnik oceny całkowitego obciążenia ciała pozycją, używaną siłą i dynamiką ruchów.

Suma B (szyja, tułów, nogi)
123456>6
Suma A (kończyny górne)11233455
22234455
33334456
43334566
54445677
64456677
75566777
>75567777

Porównanie uzyskanego wyniku całkowitego RULA z wartościami zamieszczonymi w poniższej tabeli, pozwala na ocenę ryzyka powstania dolegliwości ze strony układu ruchu jak również ocenę konieczności zastosowania interwencji ergonomicznej w celu zmniejszenia poziomu ryzyka.

Określenie poziomu działania

Poziom działaniaSuma końcowaRyzykoDziałanie
11-2MałePozycja akceptowalna
23-4ŚrednieKonieczne jest przeprowadzenie dokładniejszych badań, zmiany mogą być konieczne
35-6WysokieKonieczne jest szybkie przeprowadzenie dokładniejszych badań i wprowadzenie zmian
47Bardzo wysokieKonieczne są natychmiastowe szczegółowe badania i zmiany

Ograniczenia

Metoda RULA ma szereg ograniczeń. Nie uwzględnia m.in.:

  1. Indywidualnych ograniczeń pracownika, wynikających z: wieku, doświadczenia, morfologii ciała (typu somatycznego oraz wymiarów antropometrycznych), wagi i aktualnego stanu zdrowia.
  2. Czynników środowiskowych.
  3. Czynników psychospołecznych.

Dostępna od ręki dokumentacja oceny ryzyka zawodowego z uwzględnieniem obciążenia układu mięśniowo – szkieletowego metodą RULA. Dokument spełnia wymagania ZUS oraz Państwowej Inspekcji Pracy.

Zapraszamy do zakupu.

Uwagi praktyczne

Metoda powinna być stosowana przede wszystkim do:

  1. Wstępnej analizy ekspozycji pracownika – jego kończyn górnych – na ryzyko wynikające z:
    • Pozycji kończyn górnych podczas pracy.
    • Obciążenia statycznego mięśni.
    • Powtarzalności ruchów.
    • Obciążenia zewnętrznego (stosowanej siły).
    • Wytypowania zadań i czynności, których wykonywanie będzie poddane ocenie.
    • Zdecydowania, która ze stron ciała będzie obserwowana: lewa, prawa, czy obydwie; w podejmowaniu decyzji należy się kierować asymetrią funkcjonalną pracownika, obciążeniem kończyn górnych czynnościami oraz nawykami w wykonywaniu czynności. W trakcie jednego badania należy obserwować tylko jedną stronę pracownika.
    • Określenia interwału czasowego obserwacji; czas wykonywania czynności podczas badań bezpośrednich na stanowisku pracy jest mierzony w przyjętych przez eksperta interwałach czasowych obserwacji.
  2. Określania skuteczności działań korygujących w zakresie sposobu wykonywania pracy przez ocenę ryzyka MSDs na stanowisku pracy, przed zmianami i po wprowadzeniu zmian.
  3. Ustalania priorytetów działań korygujących i prewencyjnych, zmierzających do modyfikacji sposobu wykonywania pracy w ramach różnych stanowisk pracy lub w ramach różnych zadań. Przez określenie zagrożeń i ekspozycji na nie na różnych stanowiskach pracy lub wynikających z różnych zadań na tym samym stanowisku pracy, metoda pozwala na porównywanie obciążeń segmentów narządu ruchu.
  4. Ustalania zawodów o podwyższonym ryzyku wystąpienia schorzeń zawodowych kończyn górnych; analiza pozwala określić, który z ergonomicznych czynników ryzyka jest kluczowy w danej grupie zawodowej.

Zapis obserwacji można wykonać na uprzednio przygotowanym arkuszu rejestracji RULA. Arkusz ten to tabela (macierz obserwacji), w której wierszach notuje się przebieg czasowy obserwacji.  W kolumnach natomiast, zaznacza się uwzględniane w metodzie czynniki ryzyka. Obserwację należy prowadzić stosownie do potrzeb: dla całego dnia pracy, dla wybranych zadań lub cyklów pracy. Metoda została również opracowana w formie programu komputerowego.